|

Eski Denizcilik Dergileri Dizini IV: Denizatı Dergisi Bibliyografyasından Seçmeler (1986-1994)

Denizatı dergisi hakkında / Sezar Atmaca

Denizle ilişkisi iş-meslek ilişkisi olan profesyonel denizcilerin dergilerinden biri olan Denizatı dergisi günümüzde dijital olarak yayımlanıyor. Derginin ilk sayısı hakkında bir kayıt bulamadım ancak derginin son sayısında yer alan bilgiye göre “Denizatı dergisinin geçmişi İTÜ Denizcilik Fakültesi (eski YDO) Mezunları Derneği’nin (İTÜ DEFAMED) kuruluş yılı olan 1949’a kadar uzanıyor.

Ağustos 1949’da “Yüksek Denizcilik Okulu Mezunları Cemiyeti” adıyla kurulan derneğin yayın organı olarak yayınını uzun yıllar sürdüren derginin son iki sayısı ise dijital olarak yayımlanmış (Bahar 2023, sayı 1 / Kış 2024 sayı 2)*.

Denizatı dergisinin 9 yıllık dönemini (1986-1994) kapsayan bibliyografya derginin Ocak 1995 sayısının eki olarak verilmiş. Konulara ve yazar adlarına göre yapılmış iki bölümden oluşan bibliyografyayı M. Şeref Baba, Esra Biçen, Işıl Güler hazırlamış.

İlgilenebileceğimiz, kulak kabartabileceğimiz konular veya içeriğini bilmesek de ilginç başlıkları seçmeye çalıştım ama dizerken gözümden kaçan yazılar da olabilir. Bibliyografyada yazıların yer aldığı dergilerin sayfa numaraları varsa da dergi sayılarını belirtmekle yetindim, konu başlıklarına göre yapılan sıralamayı esas aldım. 

Bu bibliyografyayı paylaştığı için Murat Koraltürk’e teşekkürlerimizle.

* Denizatı Bülten – İTÜDEFAMED | İTÜ Denizcilik Fakültesi Mezunları Derneği


DENİZCİLİK:

*Denizcilerin Sosyal Yaşama Uyum Zorlukları, Ayşegül Kankale, 1992, sayı 4-5.

*Denizciliğimiz ve Sorunları, Sami Uzun, 1992, sayı 6-7.

*Deniz Kurutan Kurum, Doğan Kuban, 1992, sayı 10-11.

*Niçin Fikir üretemiyoruz? Bülent, Erol, 1993, sayı 1.

*Denizde Çoğulculuk, Mümtaz Soysal, 1993, sayı 4-5.

*Denize Düşen Akıl, Mümtaz Soysal, 1993, sayı 6-7.

*Denizde Emniyet Neden Yetersiz? Münip Baş, 1993, sayı 6-7.

*21. Yüzyıla Doğru Denizciliğimiz, İbrahim Tez, 1993, sayı 1.

*Çapa ve Uskur, Mümtaz Soysal, 1994, sayı 4-5.

*Bir Düşün Öyküsü, Efendi Kaptan, sayı 4-5.

*İskele, Mümtaz Soysal, 1994, sayı 8-9.

*Denizde Yaşanılan Enteresan Olaylar, Namık Assena, sayı 10-11.

*Ulusal Denizcilik Bildirgesi, Refik Akdoğan, 1992, sayı 6-7.

DENİZ HUKUKU:

*Denizin Hukuki Statüsü (1. Bölüm), Mahmut Karaman, 1992, sayı 2-3.

*Denizin Hukuki Statüsü (2. Bölüm), Mahmut Karaman, 1992, sayı 4-5.

*Denizin Hukuki Statüsü (3. Bölüm), Mahmut Karaman, 1992, sayı 6-7.

*Sualtı Arkeolojisi Yanlış Anlaşılıyor, George Bass, 1994, sayı 10-11.

DİL:

*Keşişleme-Şuruk (Şuluk), DENİZATI, 1989, sayı 27.

*Kim Etti Sana Bu Kârı Teklif? Orhan Şaik Gökyay, 1989, sayı 28.

*Beyoğlu Argosu’ndaki Denizcilik Terimleri ve Deyimleri, DENİZATI, 1990, sayı 7-8.

*İtalyanca’nın Türk Denizci Dili Üzerine Etkisi, Gündüz Aybay, 1991, sayı 10-11.

*Akdeniz Denizciliğinin Ortak Dili Gündüz Aybay, 1993, sayı 6-7.

*Dile Saygı, Mümtaz Soysal, 1993, sayı 10-11.

EĞİTİM:

*İTÜ ve Denizcilik, Ruhi Sarıalp, 1986, sayı 5-6.

*İngilizce Öğrenim Üstüne, Ferit Biren, 1989, sayı 24.

*Denizcinin Eğitimi, Sezai Metin, 1989, sayı 29.

*Tüccar Kaptan Mektebinin Kuruluş Fermanı-Nizamnamesi I, Cemaleddin Yavaşça, 1990, sayı 5-6.

*Tüccar Kaptan Mektebinin Kuruluş Fermanı-Nizamnamesi II, Cemaleddin Yavaşça, 1990, sayı 7-8.

*Bir Derginin Düşündürdükleri, Gündüz Aybay, 1991, sayı 6-7.

*Denizci Öğretim Üyesi Yetiştirilmesi, DENİZATI, 1991, sayı 10-11.

*Ticareti Bahriye Mektebi Alisi’nden Denizcilik Fakültesine, İlhan Önerdem, 1992, sayı 6-7.

*İTÜ Denizcilik Fakültesi’nin (Y. D. Okulu’nun) Kuruluş Tarihi, İlhan Önerdem, 1993, sayı 1.

*Türk Deniz Eğitim Vakfı (TÜDEV), DENİZATI, 1993, sayı 4-5.

*İstanbul Denizcilik ve Su Ürünleri Meslek Lisesi, M. Kemal Fırat, 1991, sayı 1.

*Pazar Günü de Olur mu? Fırat Süygen, 1994, sayı 2-3.

*Civarna, Refik Akdoğan, 1994, sayı 10-11.

*Ulusal Denizcilik Eğitimi, Özkan Poyraz, 1994, sayı 2-3.

GEMİ:

*Gemi Adları, Gündüz Aybay, 1986, sayı 8.

*Gemisiz Gemicilik,Mümtaz Soysal, 1990, sayı 9-10.

*Hayal Gemi, Refik Akdoğan, 1991, sayı 4-5.

*Yaş 79 Hâlâ Denizlere Baş Vuruyor, Oktay Sönmez, 1992, sayı, 1.

*Gemilerin Bandıraları, Gündüz Aybay, 1988, sayı 18.

*Gemilerin Uyrukluğu Kavramı, Rona Aybay, 1986, sayı 7.

*Öksüz Denizciler, Mümtaz Soysal, 1994, sayı 1.

*Denizde Hata Niye Yapılır?, Amir Kayhan, 1994, sayı 2-3.

*Gemi Teknesinin Sınıflandırılması, Serkan Ünverdi, 1994, sayı 10-11.

GEMİADAMI:

*Gemiadamı, Tufan Menteş, 1992, sayı 1.

*Denizcinin Günlüğü, Yücel Süygen, 1991, sayı 6-7.

HABERLEŞME (DENİZ HABERLEŞMESİ):

*Deniz Haberleşmelerinde Yeni Teknikler, 1990, sayı, 5-6.

*Deniz Haberleşme Sistemleri, Ertuğrul Alkandurur, 1990, sayı 2.

KABOTAJ:

*Kabotaj Hakkı, Toktamış Ateş, 1986, sayı 9.

*Kabotaj Bayramı 1992 ve 2000’e Doğru Düşündürdükleri, Erkan Dereli, 1992, sayı 6-7.

*Bu Son Buruk Kabotaj Bayramı Olsun, Ersin Süersan, 1992, sayı 6-7.

*Dalga, Mümtaz Soysal, 1994, sayı 6-7.

KAPTAN:

*Kaptanın Günahkeçiliği Üstüne, Gündüz Aybay, 1991, sayı 4-5.

*Kaptanlık Sanatı, Refik Akdoğan, 1992, sayı 10-11.

KATAMARAN:

*Katamaran, İlker Altındere, 1986, sayı 2.

KAZA:

*“Topkapı S” Gemisinin Düşündürdükleri, Refik Akdoğan, 1987, sayı 17.

*Bir Felaketin Ardından, Meltem Anayaroğlu-Tülay Eyüpoğlu, 1987, sayı 17.

*Yedi Yılda 38 “Dökmeci” Fırtınadan Battı, çev. Gündüz Aybay, 1987, sayı 17.

*“Topkapı S” Gemisinin Batmasının Ardından, Gündüz Aybay, 1987, sayı 17.

*Mikhail Lermantov’un Batışı, çev. Fahrettin Küçükşahin, 1987, sayı 17.

*Patlayan Gemide 27 Gün… DENİZATI, 1989, sayı 28.

*“Manyas-1” Kazası, İzzet Mete, 1990, sayı 3-4.

*Bir İş Kazası Raporu, Rıza Arhavili, 1992, sayı 1.

*“Royan Pasific”in Güvenlik Önlemleri Eksik miydi?, DENİZATI, 1992, sayı 8-9.

*Son Tanker Kazalarının Düşündürdükleri, Yılmaz Dağcı,  1993, sayı 1.

*Tedbirsizlik Yoksa Bir Tedbir mi? Bülent Erol, 1993, sayı 1.

*Ders Çıkarılması Gereken Bir Deniz Kazası, Ahmet Gücel, 1993, sayı 1.

*Deniz Kazalarında İnsan Faktörü, 1993, sayı 2-3.

*Deniz Kazaları ve Önlenmesi İçin Alınacak Tedbirler, Ayhan Çekiç, 1993, sayı 2-3.

*Deniz Kazalarına Yaş ve İnsan Faktörleri Açısından Bakış, Levent Sönmez,1993, sayı 10-11.

*Büyük Deniz Kazaları Denizcilikte Önemli Gelişmelere Yol Açmıştır, çev. Atilla Aybay, 1994, sayı 15.

*Feribot Devrilmesinin Baş Sorumlusu İşletme, Gündüz Aybay- Meltem Anayaroğlu, sayı 15.

KİRLENME:

*Deniz Kirlenmesini Önleme Çalışmaları, Ahmet Yıldırım, 1986, sayı 5-6.

*Akdeniz Yardıma Çağırıyor “Beni Kurtarın”, Cahit Yalçın, 1988, sayı 20.

*Türkiye’de Çevreci Hareket Treni Kaçıyor mu? Rafet Erim, 1989, sayı 24.

*Çevre Kanununda Sistem Yanlış Kuruldu, Aret Taşçıyan, sayı 27.

*Aksaklıklar Yönetmelikten Geliyor, Nubar Atanasyan, 1989, sayı 27.

*Çevre Kanunu Yönetmeliği Yasal Değildir, Eşber Metin, 1989, sayı 27.

*Salt Ceza Kesmek Amacıyla Hazırlanmış Bir Kanun, Soner Yaman, 1989, sayı 27.

*Deniz Kirliliğinin Önlenmesi İçin Yapılması Gerekenler, Nejat Odman, 1988, sayı 22.

*Egzoz Gazları ve Karbondioksit, Fahrettin Küçükşahin, 1994, sayı 2-3.

*Asbestli Gemi “United States”, DENİZATI, 1993, sayı 1.

*Asbestos ve United States Transatlantiği, Bülent Erol, 1993, sayı 4-5.

*Karadeniz’i Kurtarmak Mümkün mü? Bayram Öztürk, 1993, sayı 4-5.

*Deniz Kirliliğine Ceza Çözüm Değil, Hasan Akıncıoğlu, 1993, sayı 6-7.

*Karadeniz’i Kurtaralım, Cemal Kılıç, 1990, sayı 2.

*Petrol Yayılmalarında Vakum Metodu, Adnan Erdal, 1990, sayı 5-6.

*Türkiye’de Deniz Kirliliğinin Boyutları ve Ekonomiye Etkileri, Harun Şişmanyazıcı, 1988, sayı 22.

*Gemilerin Deniz Kirliliğindeki Rolü ve Biz, Amir Kayhan, 1988, sayı 22.

*Türkiye’de Deniz Kirliliği ve Önlemleri, Ediz Hun, Mahmut Karaman, Aydın Aybay, Necmettin Akmen, DENİZATI, 1994, sayı 10-11.

KİT:

*Deniz KİT’leri Bu Duruma Nasıl Geldi? Refik Akdoğan, 1994, sayı 8-9.

KORROZYON:

*Korrozyon, DENİZATI, 1987, sayı 12.

*Korrozyon Metal Yapının Kanseridir, Fahri Akalın, 1989, sayı 26.

*Enerji ve Korrozyon, Ulvi Yaşar Yıldırım, 1992, sayı 4-5.

LİMAN:

*Limanlar ve Ekonomiye Etkileri, Yılmaz Tiryakigil, 1987, sayı 13.

*Limancılığımız ve Sorunları, Necmettin Akten, 1986, sayı 8.

MAKİNA:

*Pendik Sulzer Motor Fabrikası, Mahmut Akaltan, 1992, sayı 1.

MARİNA:

*Marinalar, Yüksel Öcal, 1986, sayı 8.

NAVİGASYON:

*Master Yeoman, İlhan Önerdem, 1990, sayı 7-8.

*Navigasyon (Yolalım) Güvenliği, Aykut Erol, 1988, özel sayı.

SEYİR GÜVENLİĞİ:

*Köprüüstü Dizaynı, Amir Kayhan, 1989, sayı 24.

SU SPORLARI:

*Rüzgâr Sörfü, Korkut Toğrul, 1986, sayı 5-6.

*Ülkemizde Yatçılık, Yüksel Öçal, 1986, sayı 7.

*Denizi Dövize Çeviren Sektör Yatçılık, Yüksel Öçal, 1986, sayı 10.

*Yaşam Boyu Spor, Faik Altıntaş, 1994, sayı 10-11.

TARİH:

*“Barbaros Değil” “Hayrettin Paşa”, Gürol Sözen, 1986, sayı 5-6.

*“Leyli Tüccar Kaptan Mektebi’nden İTÜ Denizcilik Yüksek Okulu’na”, DENİZATI, 1989, sayı 25.

*Bir Garip Savarona, DENİZATI, 1989, sayı 25.

*Römorkörün Restorasyonu, Selçuk Erez, 1991, sayı 10-11.

*SEFERAD’ı İspanya’dan Kemal Reis Yönetimindeki Osmanlı Donanması mı Getirdi? Gündüz Aybay, 1992, sayı 8-9.

*Türk Korsan Gemisi, DENİZATI, 1993, SAYI 6-7.

*Hayrettin Paşa (Hızır Reis),  Jean Louis Mattei, 1993, sayı 10-11.

TAŞIMA:

*Toplu Taşımacılık mı, Hızlı Taşımacılık mı?, Necmettin Akten, 1987, sayı 13.

*Tuna’yı Konuşalım, Ferit Bilen, 1989, sayı 28.

*Bir Kaptanın Araştırması, Necati Doğru, 1993, sayı 1.

*Yağma, Mümtaz Soysal, 1993, sayı 2-3.

*İstanbul’un Şehiriçi Ulaşımında Denizyolunun Dışlanması, DENİZATI, 1992, sayı 4-5.

*Denizden Vazgeçmek, Mümtaz Soysal, 1994, sayı 2-3.

TEKNE:

*Özel Amaçlı Deniz Tekneleri, İlhan Önerdem, 1990, sayı 5-6.

*Savarona Üstüne, Mümtaz Soysal, 1991, sayı 3.

*Yelkenli, Mümtaz Soysal, 1992, sayı 2-3.

*Takalar Yat Oluyor, Mavi Yolculuktan Sonra Şimdi de Yeşil Yolculuk, DENİZATI, 1993, sayı 6-7.

TERSANE:

*Tersanelere Radikal Önlemler Getirilmeli, Mehmet Çinçik, 1990, sayı 2.

*Türk Gemileri Tersanelerde Battı, Özkan Reşat, 1993, sayı 6-7.

TURİZM:

*Karadeniz’in İncisi Kurucaşile, Tayyar Kuşçu, 1994, sayı 8-9.

ULAŞIM:

*İstanbul’da Deniz Ulaşımının Önemi, Hatice Dursun, 1990, sayı 5-6.

*İstanbul’un Şehiriçi Ulaşımında Denizyolunun Dışlanması, Ayşe Erzan, 1992, sayı 4-5.

YANGIN:

*Gemilerde Yangın, Refik Akdoğan, 1989, sayı 23.

* Gemilerde Yangın, Serkan Ünverdi, 1994, sayı 1.

*Römorkörlerle Harici Yangınla Mücadele, Gökçen Seven, 1994, sayı 8-9.

*Yangın Hortumları Hakkında Neler Biliyoruz? Fırat Süygen, 1994, sayı 10-11.

YÖN:

*“32 Rüzgâr” Üstüne (Ya Da Yanlış Bir Kanıyı Düzeltme Girişimi) Gündüz Aybay, 1998, sayı 28.

ZAMAN:

*Zaman Denilen Bilinmeyen (1. Bölüm) Sönmez Yavuz, 1990, sayı 7-8.

*Zaman Denilen Bilinmeyen (2. Bölüm) Sönmez Yavuz, 1990, sayı 9-10.

Similar Posts

  • |

    Yeni Yıl Mesajı…(2025)

    Yaşama sevincimizin eksilmeyip arttığı, insanların (öncelikle çocukların,  kadınların) ve hayvanların canının yanmadığı, gidişatın sorgulandığı, daha özgür bir yıl dileğiyle, sevdiklerinizle sağlıklı, güzel günler…

    sezar atmaca

    Not: Yıl içinde bilgi için zaman zaman gönderilen yazılar önümüzdeki yıl gönderilmeyecek.

    •••

    2024 Yazıları Hakkında

    2024’te denize açılan, seyre/donanıma/kullanıma ilişkin yazıların yayımlanacağı “Porsun Ambarı” kategorisine fazla yol veremedik, motorla ilgili bir yazı ile sene geçti.

    Sadun ve Oda Boro’nun dünya seyahatinden dönüş gününü toplu halde ilk defa yayımlanan 14 orijinal fotoğrafla, klasik tekne tutkunu M.Cem Gür’ü 1957’de kayda geçmiş 24 teknenin 44 çizimiyle andık.

    Yazarının izniyle yayımladığımız denizci argosu ile ilgili derli-toplu bir değerlendirme sunan değerli bir çalışma yanında, Bakanlığın (UAB) “loça ağzından direk tepesine dek” usülsüzlüklerle, hatalarla dolu “Bir Milyon Amatör Denizci Projesini” ele alan, PR çalışması sayılabilecek bir başka akademik araştırmanın halini/düştüğü durumu eleştirdik.

    Kitaplarla ilgili iki eleştiri yazısı vardı ki aslında birinin başlığında kullanılsa da ikisi de yayıncılık adına gerçek birer vurdumduymazlık örneğiydi. (…)

    Amatör-sportif denizciliği merkeze alarak seçilen denizcilik dergilerinin veya denizcilik dergileri hakkında yayımlanmış dizinlerin/yazıların, açık kaynakların aktarılmasına çalışılacağı “Eski Denizcilik Dergileri Dizini” serisine bu yıl dört yazı ile başlandı. (…)

    2017’de kamuoyunun gündemine giren, yapılanlarla, yazılanlarla hayli ilgi çeken Kartal römorkörü ile ilgili polemik de Kartal Römorkörünün Bitmeyen Hikâyesi ve Cevap Bekleyen Sorular’da ele alınmıştı ama yedinci seneye girerken sorular/sorunlar hâlâ cevabını bekliyor: (…)

    Konunun önemi ve denizciliğimizin“hal-i pür-melalini”(kederli durumunu) göstermesi açısından amatör denizcilik kurumları/sorunları ile ilgili olan iki yazı hakkındaki özeti biraz geniş tutacağım. Aslında iki yazı da kurumların sportif yönüyle ilgiliydi; biri eski bir yazı vesilesiyle komodorluğu gündeme getirirken, Spor Politikası, ADF, TYF, Kulüpler, Gruplar ve Reis Evi yazısı Paris Olimpiyatları ve yerel seçimler öncesinde genel olarak Türkiye’de spor yönetiminin geçmişini, sporla ilgili trajik tabloyu ve özel olarak da devletin amatör-sportif denizcilik politikasını irdeliyordu. (…)
    Daha önce birkaç kez yazdığım ama çeşitli nedenlerle bir türlü yapamadığımız ADEK/Amatör Denizci Elkitabı ve KMT/Kısa Mesafe Telsiz Elkitabı’nın ya da özet (Mini-ADEK, Mini-KMT) versiyonlarının basılı/satışta olan nüshalarının yanında kişisel kullanım amaçlı (ticari ve promosyon amaçlı kullanılamaz) serbest “erişime açılması”nı bu yıl gerçekleştirmek için çalışacağım. Ayrıca ismi bilinmeyen bir gemiadamı tarafından 1980-84 arasında elyazısıyla yazılmış, “Anonim Denizcilik Sözlüğü” adını verdiğimiz, “isimsiz denizcilerin/gemiadamlarının anısına” adadığımız elyazması sözlüğü teknik sorunlarını hallederek hikâyesiyle birlikte Şubat 2025’te pdf formatında siteye yüklemek istiyorum.

  • Eski Denizcilik Dergileri Dizini II: Av ve Deniz (Eylül 1945-Nisan 1948)

    “Memleketimizde Amatör Yelkencilik Nasıl Başladı?”

     Sezar Atmaca

    “Eski Denizcilik Dergileri Dizini” Serisi Hakkında” yazısında söz ettiğimiz dergilerden biri olan Av ve Deniz dergisi (Eylül 1945-Nisan 1948) 18 sayı yayımlanır, ancak dört sayısına henüz ulaşamadım (sayı: 7, 15, 16, 17). 30 Eylül 1945 tarihli ilk sayı künyesine göre dergi “av, deniz, balıkçılık, binicilik, dağcılık, otomobil, tayyarecilik sporlarından, turizm, bahçe ziraati ve amatör fotoğrafçılıktan” söz edecektir.
    İlk sayıda Önsöz’de Turhan Tamerler derginin çıkış hikâyesini anlatır. (…)
    Dergi yazıları ağırlıkla derginin adı gibi avcılık (kara avcılığı ve balıkçılık) ve denizcilikle ilgilidir ki bu durum kapak görsellerine de yansır: yayımladığımız sayılardan üçünün kapağı denizcilikle, kalanı avcılıkla ilgilidir.
    Kara avcılığının da denizcilik/yelkencilik gibi bir spor sayılması, avcılıkla/denizciliğin birlikte anılması o yıllar için sıradan bir durumdur. Çünkü dönem … özellikle kara avcılığının başlıca amatör spor kabul edildiği, en kolay ve ekonomik ulaşım yolunun denizyolu olduğu, avcıların sulak alanlarda avlanmak veya av sahalarına ulaşmak için tekne kullandığı yıllardır. Dolayısıyla avcılık (özellikle kara avcılığı) amatör denizciler arasında da popülerdir. Sembol isimlerden biri, (…) “Çulluk Sait” lakaplı, İYK/İstanbul Yelken Kulübü’nün kurucularından ve 1957-60 arasında TYF/Türkiye Yelken Federasyonu başkanlığını yapmış olan Sait Selâhattin Cihanoğlu’dur.

    “…Yatçılık bir zevk ve sefa alemi değildir. Yachting ada ile Moda arasında pupa yelken, güvertede sırt üstü yatmak ve dostlarla sohbet etmek manasına gelmez.”, (Sayı 1, Eylül 1945), ya da“… Marmara Adası’na kadar gidip gelmek 140/150 milin içindedir. Av ve Deniz mecmuası böyle bir yarış açtı. Kimse rağbet etmedi.”(Sayı 11, Ekim 1946), diyen Fikret Bayraktaroğlu’nun eleştirileri gibi o yılların denizciliği hakkında fikir verecek birçok yazı dergide yer alır. Örneğin Sadun Boro’nun Bir Hayalin Peşinde (Ege Yayınları, 2004) kitabında tanıttığı ve “onun yardımı ile ben de yazı ve yayın hayatına … başlamış oldum” dediği Bahriyeli Ali Rıza Seyfi’nin (Dayıbey) amatör denizciliğe, amatör yelkenciliğe ait hatıralarını aktardığı “Memleketimizde Amatör Yelkencilik Nasıl Başladı?” (Sayı 14, Mayıs 1947) başlıklı yazı serisinin ilk yazısı da bunlardan biridir. Amatör-sportif denizcilik tarihinden söz eden ilk yazılardan biri olan bu önemli makaleyi de tarayarak dizinin sonuna ekledim.
    Av ve Deniz dergisinin içindekiler görselini ve altına da bizi ilgilendireceğini düşündüğüm makalelerin dizinini verip, bazı makalelerin yanına parantez içinde kısa açıklamalar ekledim.

  • |

    2026 Yeni Yıl Mesajı   

    Sitemizin ana sayfasında, dayatılan iklime dikkat çekmek üzere, Nisan 2025’ten beri bir Adalet heykeli (Themis) çalışması ve bir evrensel hukuk ilkesi olan ‘Habeus Corpus’un açıklaması yer alıyor. Her alanda olduğu gibi amatör-sportif denizciliğimiz de gündelik hayatın/siyasetin “çok yüksek dalgalı” çukurunda “orsaboca” sürükleniyor. Ümit odur ki 2026,  adâletin, denetimin, şeffaflığın, hesap verilebilirliğin hissedildiği, etkili bir hukuk devletine, demokrasiye doğru seyrin başladığı bir yıl olur. Deryamız, deniziniz ve rüzgârınız özlediğiniz gibi olsun.

    Sezar Atmaca

    ***

    Amatör Denizci Elkitabı serbest erişime açılıyor…

    Bu yıl “Denizcilik Eğitimi”nde 3 bölümünü yayımladığımız  Amatör Denizciler İçin Sınav Soru Bankası dosyasını Mayıs’a kadar tamamlayıp Mayıs 2026’da ADEK/Amatör Denizci Elkitabı 8 sayfa eklenmiş yeni yüzüyle kişisel kullanım amaçlı (ticari ve promosyon amaçlı kullanılamaz) serbest erişime açılacak. 2015’ten bugüne hep yapmayı düşündüğümüz ADEK’i “serbest erişime” açma fikri “nihayet” Mayıs 2026’da gerçekleşebilecek. Yayıncı ADF/Amatör Denizcilik Federasyonu ile olan ADEK/ Amatör Denizci Elkitabı sözleşmesi Kasım 2023’te sonlandırılsa da son baskının erimesi için Mayıs 2026’ya kadar beklenecek. Daha sonra ADEK’in Denizcinin Günlüğü’nde pdf olarak indirilebilir/serbest erişime açılması yanında, anlaşma olursa “yeni bir yayıncıyla”, basılısı da yeni yüzüyle piyasada olmaya devam edecek. Ardından KMT/Kısa Mesafe Telsiz kitabı da aynı usullerle yayımlanmaya çalışılacak.

  • |

    Anonim Denizcilik Sözlüğü (pdf) ve Hikâyesi

    Anonim Denizcilik Sözlüğü’nün hikâyesi 2010 yılında ADF/Amatör Denizcilik Federasyonu yayınlarına editörlük yaparken ADF başkanı Teoman Arsay’ın “değerlendirme yapmam için” PVC kaplı, halkalı klasöre yerleştirilmiş bir sözlük çalışması dosyasını vermesiyle başlar. Dosyayı rahmetli bir gemiadamının akrabaları Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürü Özkan Poyraz’a, o da Ocak 2010’da ADF başkanına vermişti.
    Dosyadaki sözlük çalışması 30 yıl önce, Ağustos 1980’de iyi bir elyazısıyla aydınger kâğıdına Rapido kalemle yazılmaya/çizilmeye başlanmış, T harfine kadar tamamlanmış, 340 sayfalık, her satırındaki el emeği ile farklı bir denizcilik sözlüğü çalışmasıydı. Dosyada yazarla ilgili herhangi bir bilgi olmadığı gibi dosyayı iletenler yazar hakkında herhangi bir bilgi vermemiş, bir irtibat adresi de bırakmamıştı.
    İnceledikten sonra yazarı belirsiz bu sözlüğün “aydınger kâğıda yazılmış orijinal haliyle basılmasını” öneren kısa bir rapor hazırlayarak ADF’ye sundum ve bu çerçevede Mustafa Pultar hocamızın da katkısıyla araştırmaya başladık. (…) Yazar hakkında bir bilgi edinilememesi, 30 yıl sonra da olsa ansiklopedi ve internette yayımlanmış yazarı/kaynağı belirsiz kimi sözlüklerdeki madde benzerliği nedeniyle yayımlanmasından vazgeçildi (Şubat 2011).
    (…)
    Kopyası elimin altında olan ve zaman zaman da faydalandığım bu çalışmanın orijinal dosyasını geçtiğimiz yıl Teoman abi (Arsay) bana verince çalışmayı kitap haline getirip pdf formatında sitede yayımlamayı önerdim.

    Mustafa Pultar hocamızın hazırladığı U, Ü, V, Y, Z maddeleri yazarın yazısına yakın bir puntoyla dizildi ve yazarın çalışma notlarıyla birlikte sözlüğe eklendi. Kitap olabilmesi için yaklaşık 40 yılın yorgunluğu ve ince aydınger kullanılması nedeniyle özelliğini yitirmiş, kırık, dalgalanmış sayfalar temizlenip tarandı, orijinal ölçülerine sadık kalındı, madde başlıkları kırmızı yapıldı, yazar harf başlıklarını düzenli olarak kullanmadığı için sayfa kenarlarına harf bantları (A, B, C…) eklendi. Sözlüğün hikâyesi sunuş yazısı oldu, kitaptaki çizimlerden ön/arka kapak hazırlandı ve her harfinde/çiziminde el emeği, göz nuru olan, klavyenin imkânlarını değil kalemle yazmanın güzelliğini hatırlatan sıradışı görsellikteki elyazması bu sözlük ortaya çıktı.

    Yazarının yaklaşık dört yılda hazırladığı, Teoman Arsay abimizin ve Mustafa Pultar hocamızın katkılarıyla 40 yıl sonra gecikmeyle de olsa sizlere ulaşan bu sözlük, onca emeğine, çabasına karşılık tamamlayamadan deryaya veda eden isimsiz yazarının anısına tüm isimsiz denizcilere/gemiadamlarına adandı.

    Deniziniz ve rüzgârınız özlediğiniz gibi olsun.

    Sezar Atmaca

    NOT: Sözlük birkaç saniye içinde açılır. Sayfa sonundaki İndir’e basarak sözlüğü indirebilirsiniz.

  • |

    “Pupanız Yelken Olsun…”

    Bakanlığın yıllar önce onbinlerce bastırıp dağıttığı bir kitapta[1] yer alan, başlıktaki anlamsız/uyduruk kullanımı okuyunca, güler misin ağlar mısın demiştik ama son 20 yıldır UAB/Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının  (Denizcilik Genel Müdürlüğünün) amatör denizcilerle ilgili yayınları/mevzuat değişiklikleri gülüp geçilecek gibi değil ne yazık ki.

    Bu yıl başında amatör denizci sınavı/belgesi, tekne kullanımı/donatımı ve denetimi/yaptırımları hakkındaki “Özel Teknelerin Donatımı ve Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik” yeniden değişti ki bu, 2004’ten beri, amatör denizcilik mevzuatındaki (dördü asli) onuncu değişiklikti.[2] Bu ve benzeri yalpalamaların[3] temelinde UAB’nin gemiadamı bürokratlarının amatör denizciliği ticaret denizciliğinin gözüyle “iş-meslek” olarak algılayan, özel/ticari tekne farkını, hukukunu önemsemeyen, dünyadaki örneklerden habersiz, gel-gitli donanımsız özgüveni yatar.
    Ocak ayında yayımlanan Özel Teknelerin Donatımı… yönetmeliği Temmuz 2026’da yürürlüğe girecek. Bu yönetmelikte de çok çapariz var ama bunların hepsini değil, önemli gördüklerimi ele alacağım. Çünkü önceki yönetmeliklerdeki hataları/yanlışları birçok yazıda karşılaştırmalar yaparak/önerilerle, ayrıntılı olarak ele almaya çalışmıştım, ancak zorunlu ya da kısmi düzeltmeler yapılsa da endâzesizlik sürüp gitti. Örneğin belgelerdeki (ADB) İngilizce yanlışları 2023 yönetmeliği ile düzeltilse de yakın geçmişte “dağıtılan” yüzbinlerce belgedeki yanlışlar düzeltilmeyi bekliyor. Tekneyi başkasının kullanabilmesi için sahibinin ıslak imzası yeterliyken, değişiklikle noter/liman başkanlığı onaylı yetki yazısı zorunluluğu getirilmişti ki, bu yönetmelikte eş ve çocuklar için kaldırılarak kısmen iyileştirildi (ama liman başkanlığı onayı paralı hale getirildi: 1000 TL).

    Yanıt gelmeyecek olsa da not düşmek isterim: Bu değişiklikler yapılırken ilgili kurumlarda nasıl bir tartışma/araştırma oluyor, ya da oluyor mu? Olduysa neler, kimlerle, hangi kurum ve kuruluşlarla konuşulup/tartışılıyor? Tekne filomuzun/coğrafyamızın özel durumu dikkate alınıyor mu, dünyadaki örneklere bakılıyor mu? Yapılan yanlış uygulamaların bir eleştirisi oluyor mu? Dünyayı dolaşmış “deniz kurdu” diyebileceğiniz denizcilerimizi, muhatap alıp bilgilerinden/deneyimlerinden faydalanmak yerine, “ADB 24 ‘teorik eğitimini’ beş yıl içinde tamamlamazsanız artık 10 metre üzeri tekne kullanamazsınız”, diyebilmek nasıl bir aklın ürünüdür, insan merak ediyor.

  • |

    Osmanlı Spor Tarihine Bir Katkı: Moda ve Beykoz Deniz Yarışları (1913)

    Sunuş: Osmanlı’da amatör-sportif denizciliğin izleri: Deniz Yarışları / Sezar Atmaca

    Siteyi takip edenler bilir ama bilmeyenler için tekrar edeyim: “amatör-sportif denizciliğin yeterince araştırılmış, yazılmış bir tarihi yok bu nedenle denizcilik, yani deniz/tekne/insan ilişkisinin amatör/sportif yönünün izlerini denizcilik mirasında, denizci varoluş tarzında araştırıp, suüstüne çıkarmaya çalışan, geçmişimizin çok kültürlü, renkli karakterini veri alan, hikâyelerini anlatan” yazılara da yer vermeye çalışıyoruz.

    Osmanlının son dönemi ile cumhuriyetin ilk yıllarına ilişkin yayınları, arşiv kaynaklarını tarayarak hazırlanmış “kaynak değeri” olan akademik araştırmalar amatör-sportif denizcilik tarihi için yeni/önemli bilgiler sunabiliyor.

    Osmanlıdan gelenin, kalanın, kaybolanın, yok olanın izlerini Bengi Su Ertürkmen Aksoy ve Neşe Gurallar’ın “İstanbul Gemicilik Şenlikleri…” yazısından sonra 1913’te 33 gün arayla Moda Koyu ve Beykoz sahilinde düzenlenen deniz yarışlarını anlatan Ayşe Zamacı’nın “Osmanlı Spor Tarihine Bir Katkı: Moda ve Beykoz Deniz Yarışları (1913)” (Tarih ve Günce, Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Dergisi Sayı: 9, 2021 / Yaz, s. 159-188) başlıklı yazısıyla sürüyoruz.

    Balkan savaşlarından yeni ve yenik çıkılmış bir dönemin atmosferini ve sorunlarını özetleyip, dönemin önde gelen siyasi şahıslarının himayesinde

    moral verici kentsel bir sosyal etkinlik olarak düzenlenen Moda ve Beykoz yarışlarını arşiv belgelerine, süreli ve basılı yayınlara dayanarak aktarıyor Ayşe Zamacı.

    Hamidiye ve yabancı savaş gemilerinin yer aldığı bir ortamda Moda ve bir süre sonra Beykoz’da yapılan yarışlar… Gelirin, yarışı düzenleyen sosyal yardım cemiyetlerine bırakılması, biletli seyirci uygulaması ve seyirci için ek vapur seferlerinin konulması… Tamamı yapılamasa da her türlü kik, kayık, kancabaş, filika, sandal, futa, kotra ve motorun dâhil olduğu (ayrıca yağlı direk, yüzme, halat çekme vb. müsabakalar) Moda’da 29, Beykoz’da 24 kategoride yapılan yarışlar… Düzenleyici/katılımcı profili, kayık yarışlarının geçmişi, yarış programları, tekne tipleri,  izleyiciler, kulüpler, İdman Mecmuası’nda yer alan Moda yarışı organizasyonu/yönetimi ile ilgili dozu yüksek eleştiriler, İngiliz yat kulübünden (Khalkedon Racing Club) ödünç aldıkları teknelerle yarışan öğrenciler, yarışlarla ilgili 10 fotoğraf…

    Arşiv belgelerinde, Tanin, Tasvir-i Efkâr, İdman Mecmuası gibi zamanın gazete ve dergilerinde yer alan bilgilerin/fotoğrafların günümüze aktarılmasını sağlayan değerli çalışması ve yayımlanma izni için Ayşe Zamacı’ya teşekkürlerimizle…