|

2026 Yeni Yıl Mesajı   

Sezar Atmaca

Sitemizin ana sayfasında, dayatılan iklime dikkat çekmek üzere, Nisan 2025’ten beri bir Adalet heykeli (Themis) çalışması ve bir evrensel hukuk ilkesi olan ‘Habeus Corpus’un açıklaması yer alıyor. Her alanda olduğu gibi amatör-sportif denizciliğimiz de gündelik hayatın/siyasetin “çok yüksek dalgalı” çukurunda “orsaboca” sürükleniyor. Ümit odur ki 2026,  adâletin, denetimin, şeffaflığın, hesap verilebilirliğin hissedildiği, etkili bir hukuk devletine, demokrasiye doğru seyrin başladığı bir yıl olur. Deryamız, deniziniz ve rüzgârınız özlediğiniz gibi olsun.

Sezar Atmaca

***

Amatör Denizci Elkitabı Mayıs 2026’da serbest erişime açılıyor…

Yeni kapak (2026)

Bu yıl “Denizcilik Eğitimi”nde 3 bölümünü yayımladığımız  Amatör Denizciler İçin Sınav Soru Bankası dosyasını Mayıs’a kadar tamamlayıp Mayıs 2026’da ADEK/Amatör Denizci Elkitabı 8 sayfa eklenmiş yeni yüzüyle kişisel kullanım amaçlı (ticari ve promosyon amaçlı kullanılamaz) serbest erişime açılacak. 2015’ten bugüne hep yapmayı düşündüğümüz ADEK’i “serbest erişime” açma fikri “nihayet” Mayıs 2026’da gerçekleşebilecek. Yayıncı ADF/Amatör Denizcilik Federasyonu ile olan ADEK/ Amatör Denizci Elkitabı sözleşmesi Kasım 2023’te sonlandırılsa da son baskının erimesi için Mayıs 2026’ya kadar beklenecek. Daha sonra ADEK’in Denizcinin Günlüğü’nde pdf olarak indirilebilir/serbest erişime açılması yanında, anlaşma olursa “yeni bir yayıncıyla”, basılısı da yeni yüzüyle piyasada olmaya devam edecek. Ardından KMT/Kısa Mesafe Telsiz kitabı da aynı usullerle yayımlanmaya çalışılacak.

Mevzuat değişiklikleri

Mehmet Akif’in gemisini karaya oturtan acemi kaptan için yazdığı “ “Su tükenmiş haberim yok, buyurun işte kara!” meseline rahmet okuturcasına yıl sonuna doğru önemli mevzuat değişiklikleri yapıldı:

•Yabancı bayrağa kaçışı önlemek için 2017’de çıkarılan KDV/ÖTV uygulamalarında eskiye dönüldü, KDV %20, ÖTV %8 oldu. Vergi adaletsizliğinin temel sorunlardan biri olduğunu (asgari ücretin/emekli maaşının yerlerde süründüğünü) unutmadan ekleyelim ki bu konudaki makul bir vergi oranı vergi kaçağını ve yabancı bayrağa geçişi asgari düzeye indirebilir.

•Küçük tekne üreticilerine tanınan KDV muafiyeti kaldırıldı. Dolayısıyla bu sektörü ayakta tutan amatör denizcilerin talep ettiği teknelerin fiyatı biraz daha artacak.

•Kimlik Bildirme Kanunu’nda yapılan değişikliklerle “marina, liman tesisleri, kıyı tesislerine” her türlü giriş-ayrılış günü gününe kayıt altına alınacak, yılda dört defa uymayan tesislere “ruhsat iptali” cezası verilebilecek.

2025 yazıları

•Kültür başlığı altında toplanabilecek 5, •Denizcilik Eğitimi/Sınav Soru Bankası’nda 3, •Eski Denizcilik Dergileri Dizini’nde 1, •Porsun Ambarı’nda teknik konuda 1 yazı ve, • Pdf olarak indirilebilir Anonim Denizcilik Sözlüğü yayımlandı.

Osmanlı’da amatör-sportif denizciliğin izleri yazarı Ayşe Zamacı’nın izniyle yayımladığımız bir akademik çalışmada sürüldü. Erişilebilir ve pdf olarak indirilebilir bir denizcilik sözlüğü ve hikâyesi paylaşıldı. Porsun Ambarı’nda güverte donanımı hakkında bir teknik yazı ile yetinildi. Birçok sorusu cevap bekleyen Kartal römorkörünün son durumu aktarıldı.

Eski dergi dizinleri sonraki araştırmalar için kaynak/başlangıç noktası olabileceği için yayımlanması sürdürülecek ama bu sene bir dizin yayımlanabildi. Arkadaşımız Murat Koraltürk’ün katkısıyla 1940’larda bir hafta süren Taşucu’nda biten bir deniz yolculuğunu anlatan lise ödevi sahafiye belge aktarıldı ve bölgedeki Dana Adası arkeolojisine dikkat çekildi.

Sömbeki (Yeşilova) Körfezi kıyılarında 16. Yüzyıldan günümüze yer adlarının değişimi incelenmeye çalışıldı. 16. yüzyılda yayımlanmış Seyyid  Nuh’un Deniz Kitabı hakkında Almanca literatürde bulunan bilgiler ilk defa Türkçeye aktarıldı.

Bu sene yayımladığımız 6 yazı kapsamı itibarıyla  “Yeni Bir Amatör-Sportif Denizcilik Anlayışı İçin…” dosyasına da eklendi.

2025 yazılarının tarih/yayım sırasına göre listesi ve linkleri:  

Osmanlı Spor Tarihine Bir Katkı: Moda ve Beykoz Deniz Yarışları (1913) / Ayşe Zamacı (Sunuş: Osmanlı’da amatör-sportif denizciliğin izleri: Deniz Yarışları / Sezar Atmaca) (Yazarın izniyle, Ocak 2025)

Anonim Denizcilik Sözlüğü (pdf) ve Hikâyesi Sezar Atmaca (Şubat 2025)

Güvertenizi Baştan Kıça Kontrol Edin / Derleme. Çeviriler Doğan Çelen, derleyen Sezar Atmaca (Mart 2025)

Kartal İstimbotu Çanakkale Deniz Müzesi’nde / Sezar Atmaca (Kartal Römorkörünün Bitmeyen Hikâyesi… yazısına ekleme) (Mart 2025)

Eski Denizcilik Dergileri Dizini IV: Denizatı Dergisi Bibliyografyasından Seçmeler /Denizatı Dergisi Hakkında Sezar Atmaca (Nisan 2025)

Deniz Seyahati (1944-1945) / Kâmil Doğruöz (Sunuş : “…kışın deniz yolculuğunun kötülüğünü de anlamış oldum” / Sezar Atmaca) (Haziran 2025)

16. Yüzyıldan Günümüze Yeşilova (Sömbeki) Körfezi Kıyılarında Yer Adlarının Değişimi ve Tarihi Yerler / Sezar Atmaca (Temmuz 2025 )

Amatör Denizciler İçin Sınav Soru Bankası / Sezar Atmaca ADEK, 2.-3. Bölüm, Hazırlayan: Tunç Tokay-Sezar Atmaca (Ağustos 2025)

Amatör Denizciler İçin Sınav Soru Bankası 2 / ADEK, 4-5-6-7-8 ve 9. Bölüm, Hazırlayan: Tunç Tokay-Sezar Atmaca (Eylül 2025)

Amatör Denizciler İçin Sınav Soru Bankası 3 ADEK,10-11-12-13-14-15 ve 16. Bölüm, Hazırlayan: Tunç Tokay-Sezar Atmaca (Ekim 2025)

Kitâb-ı Bahriyye’nin Üçüncü Versiyonu Seyyid Nuh’un Kitâbı Hakkında, Sezar Atmaca / Seyyid Nuh’un Deniz Atlası“Giriş” Hans Joachim Kissling, çeviri Kıvanç Koçak (Kasım 2025)

• 2026 Yeni Yıl Mesajı / Sezar Atmaca (Aralık 2025)

Similar Posts

  • ADEK / Amatör Denizci Elkitabı’nın yeni baskısı 1 Temmuz’da serbest erişime de açılıyor…

    Sezar Atmaca ADEK / Amatör Denizci Elkitabı’nın genişletilmiş yeni baskısı 25 Haziran’da Ege Yayınları’ndan çıkıyor. Ayrıca  Amatör Denizci Elkitabı 1 Temmuz’da serbest erişime de açılıyor. Ayrıntıları aşağıdaki yazıda… * Amatör Denizci Elkitabı, hazırlayan Sezar Atmaca, Ege Yayınları, 2026. (Ege Yayınları: www.zerokitap.com)

  • |

    Eski Denizcilik Dergileri Dizini IV: Denizatı Dergisi Bibliyografyasından Seçmeler (1986-1994)

    Denizatı dergisi hakkında / Sezar Atmaca

    Denizle ilişkisi iş-meslek ilişkisi olan profesyonel denizcilerin dergilerinden biri olan Denizatı dergisi günümüzde dijital olarak yayımlanıyor. Derginin ilk sayısı hakkında bir kayıt bulamadım ancak derginin son sayısında yer alan bilgiye göre “Denizatı dergisinin geçmişi İTÜ Denizcilik Fakültesi (eski YDO) Mezunları Derneği’nin (İTÜ DEFAMED) kuruluş yılı olan 1949’a kadar uzanıyor.”

    Ağustos 1949’da “Yüksek Denizcilik Okulu Mezunları Cemiyeti” adıyla kurulan derneğin yayın organı olarak yayınını uzun yıllar sürdüren derginin son iki sayısı ise dijital olarak yayımlanmış (Bahar 2023, sayı 1 / Kış 2024 sayı 2)*.

    Denizatı dergisinin 9 yıllık dönemini (1986-1994) kapsayan bibliyografya derginin Ocak 1995 sayısının eki olarak verilmiş. Konulara ve yazar adlarına göre yapılmış iki bölümden oluşan bibliyografyayı M. Şeref Baba, Esra Biçen, Işıl Güler hazırlamış.

    İlgilenebileceğimiz, kulak kabartabileceğimiz konular veya içeriğini bilmesek de ilginç başlıkları seçmeye çalıştım ama dizerken gözümden kaçan yazılar da olabilir. Bibliyografyada yazıların yer aldığı dergilerin sayfa numaraları varsa da dergi sayılarını belirtmekle yetindim, konu başlıklarına göre yapılan sıralamayı esas aldım. 

    Bu bibliyografyayı paylaştığı için Murat Koraltürk’e teşekkürlerimizle.

  • Site Duyurusu Metni

    ———- Forwarded message ———Gönderen: Sezar Atmaca <sezaratmaca@gmail.com>Date: 8 Kas 2021 Pzt, 16:05Subject: https://denizciningunlugu.orgTo: Denize/denizciliğe ilgi duyanlara Denizinizin ve rüzgârınızın özlediğiniz gibi olması dileğiyle merhaba.  Yaklaşık yirmi yıldır gerek amatör-sportif denizcilikle ilgili konularda, gerekse devletin bu konudaki uygulamaları/yaklaşımları hakkında birçok yazı yazdım. Yazılar denizcilik eğitimi, dili, kültürü, yayınları, mevzuatı üzerine yoğunlaştı, karşılaştırmalar yaparak dünyadaki yerimizi anlamaya/vurgulamaya çalıştım. Yazdıklarım yapılanların anlamını…

  • | |

    Kitâb-ı Bahriyye’nin Üçüncü Versiyonu “Seyyid Nuh’un Deniz Kitâbı” Hakkında

    Pîrî Reis’in (1470-1553) Bahriye’si (Kitâb-ı Bahriyye) özellikle haritalarıyla birçok Osmanlı coğrafya eserine kaynaklık etmiş, model oluşturmuştur.

    İlk versiyonu (telifi) 1521, ikinci versiyonu ise 1526’da kayda geçen Bahriye’nin günümüzde bilinen 44 kopyasının 16’sı yurtdışında bulunuyor. 2013’te yapılan bir Sotheby’s müzayedesinde 1718 tarihli 121 haritalı Bahriye yazmasının 325.500 sterline satıldığı biliniyor.

    Akdeniz ve Ege kıyılarının atlası niteliğindeki Bahriye’de denizcilikle ilgili demir yerleri, sığlıklar, yerleşim yerleri gibi bilgiler yanında sınırlar, sosyal hayat, coğrafya, bitki örtüsü, su ve benzeri kaynaklar hakkında da birçok farklı bilgi yer alır. Anlatımı Gelibolu’da başlayıp-biten Bahriye kopyalarının bazısında sadece metin (şiir/düzyazı), bir bölümünde hem metin hem de harita vardır. Şiir (nazım) kısımlarını Seyyid Murâdî’nin hazırladığı yazmaların ilk versiyonlarında en fazla 134 harita yer alırken, kapsamı daha geliştirilmiş ikinci versiyonlarında (örneğin Ayasofya yazmasında) 223 harita yer alır.

    Orijinali bulunamayan bu yazma eserin bilinen en eski nüsha tarihi ise 1544. Gemi reisleri veya ilgili (mevki sahibi) kişiler için kopya edilerek çoğaltılan Bahriye nüshalarına bu kopyalamalarda Pîrî Reis’in çizmediği yerler de eklenmiştir.

    Bunlardan biri de üçüncü versiyon Bahriye kopyası sayılan, Seyyid Nuh adında bir denizcinin düzenlediği  Deniz Kitâbı’dır. Seyyid Nuh’un bu kitabına ilk kez F. Babinger, Imago Mundi XI’deki (Leiden 1955, s. 180-182) “Seyyid Nuh and his Turkish Sailing Handbook” makalesinde değinmiştir. 1648-1650 yılları arasında kaleme alındığı tahmin edilen bu eserin bilinen tek nüshası Bologna’daki üniversite kütüphanesinde Luigi Ferdinando Marsigli’nin Arapça-Türkçe-Farsça yazmalar bulunduran “Şark Eserleri Koleksiyonu’nda (Biblioteca Universitaria di Bologna, Manoscritti Arabi) yer almaktadır. F. Babinger’in belirttiği gibi bu elyazması “türünün tek örneğidir ve başka hiçbir yerde saptanamamıştır.”
    Elyazması 1966’da tıpkıbasım olarak Der See-Atlas des Sejjid Nûh (Seyyid Nuh’un Deniz Atlası) adıyla yayımlanmıştır.

  • |

    16. Yüzyıldan Günümüze Yeşilova (Sömbeki) Körfezi Kıyılarında Yer Adlarının Değişimi ve Tarihi Yerler

    “Her harita bir hikâye anlatır” denir. Biz de yıllardır ikâmet ettiğimiz Söğüt’te, sularında dolaştığımız, gün batımlarına-doğumlarına eşlik ettiğimiz Yeşilova (Sömbeki) Körfezi kıyılarındaki yerlerin eski-yeni adlarının peşinde, hikâyenin içine dümen tutalım istedik.

    Yeşilova Körfezi’nin Osmanlı döneminden beri adı Sömbeki Körfezi’dir. Körfez adını, 1522’den 1912’ye kadar Osmanlı hakimiyetindeki, Cezair-i Bahri Sefid vilayetine bağlı, merkezi Simi (Symi) olan Sömbeki Adası’ndan alır ki adı eski kaynaklarda Sönbeki-Zömbeki olarak da geçer.

    Sömbeki Körfezi adı 1980’lerde Yeşilova Körfezi olarak değiştirildi. İmroz Adası’nın 1970’de Gökçeada olması ya da 1980’lere kadar kullanılan Sömbeki Körfezi’nin Yeşilova Körfezi olarak değiştirilmesi gibi Pîrî Reis’in Kitab-ı Bahriye’sinden, yani 16. yüzyıldan beri kullanılan kimi yer adlarının neden değiştirildiğini anlamak zor. Değerli tarihçimiz, Şeyh-ûl Müverrihin (tarihçilerin şeyhi) Halil İnalcık Osmanlıdan gelen Türkçe kökenli yer adlarını kasdederek “yer adlarının değiştirilmesi tarihe ihanettir” der.

    Sömbeki’nin anlamı: Sömbeki Adası eskiden beri süngerciliği/dalgıçlığı ve tekne yapımcılığı ile ünlüdür. Sömbeki adının kökenini, ada menşeli olduğu ileri sürülen ve sünger avcılığında kullanılan sömbeki denilen tekne tipine ya da bir Selçuklu komutanına bağlayan metinler/sözlükler varsa da birinci el kaynaklar bu iddiaları desteklemez.

    Şebek ya da Osmanlıcasıyla Sönbeki; (sünbeki/sümbeki/sumbaki) adıyla da bilinen yelken ve kürekle yürütülen, üç direğinde Latin yelkeni bulunan Berberi korsanların kullandığı hayli hızlı ve zarif bir teknedir. Lingua Franca bu tekne ile Sömbeki Adası arasında kurulan ilişkinin kronolojik olarak sorunlu olduğunu belirtir. Bir başka değerli kaynak da bu bilgiyi destekler ve teknelerin mucidinin 16. yüzyılda Berberi sahillerinde dolanan ünlü Osmanlı korsanı Uluc Ali olduğunu ileri sürer.
    ….

  • |

    Osmanlı Spor Tarihine Bir Katkı: Moda ve Beykoz Deniz Yarışları (1913)

    Sunuş: Osmanlı’da amatör-sportif denizciliğin izleri: Deniz Yarışları / Sezar Atmaca

    Siteyi takip edenler bilir ama bilmeyenler için tekrar edeyim: “amatör-sportif denizciliğin yeterince araştırılmış, yazılmış bir tarihi yok bu nedenle denizcilik, yani deniz/tekne/insan ilişkisinin amatör/sportif yönünün izlerini denizcilik mirasında, denizci varoluş tarzında araştırıp, suüstüne çıkarmaya çalışan, geçmişimizin çok kültürlü, renkli karakterini veri alan, hikâyelerini anlatan” yazılara da yer vermeye çalışıyoruz.

    Osmanlının son dönemi ile cumhuriyetin ilk yıllarına ilişkin yayınları, arşiv kaynaklarını tarayarak hazırlanmış “kaynak değeri” olan akademik araştırmalar amatör-sportif denizcilik tarihi için yeni/önemli bilgiler sunabiliyor.

    Osmanlıdan gelenin, kalanın, kaybolanın, yok olanın izlerini Bengi Su Ertürkmen Aksoy ve Neşe Gurallar’ın “İstanbul Gemicilik Şenlikleri…” yazısından sonra 1913’te 33 gün arayla Moda Koyu ve Beykoz sahilinde düzenlenen deniz yarışlarını anlatan Ayşe Zamacı’nın “Osmanlı Spor Tarihine Bir Katkı: Moda ve Beykoz Deniz Yarışları (1913)” (Tarih ve Günce, Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Dergisi Sayı: 9, 2021 / Yaz, s. 159-188) başlıklı yazısıyla sürüyoruz.

    Balkan savaşlarından yeni ve yenik çıkılmış bir dönemin atmosferini ve sorunlarını özetleyip, dönemin önde gelen siyasi şahıslarının himayesinde

    moral verici kentsel bir sosyal etkinlik olarak düzenlenen Moda ve Beykoz yarışlarını arşiv belgelerine, süreli ve basılı yayınlara dayanarak aktarıyor Ayşe Zamacı.

    Hamidiye ve yabancı savaş gemilerinin yer aldığı bir ortamda Moda ve bir süre sonra Beykoz’da yapılan yarışlar… Gelirin, yarışı düzenleyen sosyal yardım cemiyetlerine bırakılması, biletli seyirci uygulaması ve seyirci için ek vapur seferlerinin konulması… Tamamı yapılamasa da her türlü kik, kayık, kancabaş, filika, sandal, futa, kotra ve motorun dâhil olduğu (ayrıca yağlı direk, yüzme, halat çekme vb. müsabakalar) Moda’da 29, Beykoz’da 24 kategoride yapılan yarışlar… Düzenleyici/katılımcı profili, kayık yarışlarının geçmişi, yarış programları, tekne tipleri,  izleyiciler, kulüpler, İdman Mecmuası’nda yer alan Moda yarışı organizasyonu/yönetimi ile ilgili dozu yüksek eleştiriler, İngiliz yat kulübünden (Khalkedon Racing Club) ödünç aldıkları teknelerle yarışan öğrenciler, yarışlarla ilgili 10 fotoğraf…

    Arşiv belgelerinde, Tanin, Tasvir-i Efkâr, İdman Mecmuası gibi zamanın gazete ve dergilerinde yer alan bilgilerin/fotoğrafların günümüze aktarılmasını sağlayan değerli çalışması ve yayımlanma izni için Ayşe Zamacı’ya teşekkürlerimizle…