|

Yeni Yıl Mesajı…(2025)

Yaşama sevincimizin eksilmeyip arttığı, insanların (öncelikle çocukların,  kadınların) ve hayvanların canının yanmadığı, gidişatın sorgulandığı, daha özgür bir yıl dileğiyle, sevdiklerinizle sağlıklı, güzel günler…

sezar atmaca

Not: Yıl içinde bilgi için zaman zaman gönderilen yazılar önümüzdeki yıl “özel bir durum/konu olmadıkça” gönderilmeyecek.

•••

2024 Yazıları Hakkında

Sitede (https://denizciningunlugu.org/) 2024’te yayımlanan yazıların konulara göre özeti aşağıda, listesi ve linkleri yazı sonunda…

2024’te denize açılan, seyre/donanıma/kullanıma ilişkin yazıların yayımlanacağı “Porsun Ambarı” kategorisine fazla yol veremedik, motorla ilgili bir yazı ile sene geçti.

Sadun ve Oda Boro’nun dünya seyahatinden dönüş gününü toplu halde ilk defa yayımlanan 14 orijinal fotoğrafla, klasik tekne tutkunu M.Cem Gürü 1957’de kayda geçmiş 24 teknenin 44 çizimiyle andık.

Yazarının izniyle yayımladığımız denizci argosu ile ilgili derli-toplu bir değerlendirme sunan değerli bir çalışma yanında, Bakanlığın (UAB) “loça ağzından direk tepesine dek” usülsüzlüklerle, hatalarla dolu “Bir Milyon Amatör Denizci Projesini” ele alan, PR çalışması sayılabilecek bir başka akademik araştırmanın halini/düştüğü durumu eleştirdik.

Kitaplarla ilgili iki eleştiri yazısı vardı ki aslında birinin başlığında kullanılsa da ikisi de yayıncılık adına gerçek birer “vurdumduymazlık” örneğiydi. İlk örnek eleştirilere rağmen hiçbir düzelti yapılmadan, yeni hatalar/çaparizler eklenerek  3. baskısını yaparken, diğeri Cumhuriyet’in Piri Reis’i olarak adlandırılan Ahmet Rasim Barkınay’ın 5 (beş) kitabını sadeleştirme adına sintineyi dolduracak yanlışlarla/hatalarla piyasaya sürüyor ve ne yazık ki hepsi kimi denizcilik dergilerinde/sitelerinde bu halleriyle tanıtılıyordu.

Amatör-sportif denizciliği merkeze alarak seçilen denizcilik dergilerinin veya denizcilik dergileri hakkında yayımlanmış dizinlerin/yazıların, açık kaynakların aktarılmasına çalışılacağı “Eski Denizcilik Dergileri Dizini” serisine bu yıl dört yazı ile başlandı. Dergilerin dizinleri Liman Mecmuası hariç eksiksiz değil, daha çok söz konusu dergilerin içeriğinden “haberdar” etmeyi amaçlayan özet bilgiler ve künye bilgileriyle sınırlı. Şimdilik üç derginin dizini yayımlanabildi: Liman Mecmuası (1927)Av ve Deniz (1945-1948), Yurtta ve Dünyada Av ve Deniz Sporları (1948-1954).

2017’de kamuoyunun gündemine giren, yapılanlarla, yazılanlarla hayli ilgi çeken Kartal römorkörü ile ilgili polemik de Kartal Römorkörünün Bitmeyen Hikâyesi ve Cevap Bekleyen Sorular’da ele alınmıştı ama yedinci seneye girerken sorular/sorunlar hâlâ cevabını bekliyor: “Bu polemiğin sonlandırılması adına römorkörü envanterine aldığı belirtilen Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nın, bu süreci baştan beri yürüten Kartal’ı Kurtarma Platformu (Kartal İstimbotu Platformu) ilgililerinin, ya da sergilemeye yanaşmayan Belediyelerin yaklaşık altı senedir akıbetini bekleyen Kartal römorkörü hakkında kamuoyuna ve bu girişime kumbarasıyla/emekli maaşıyla destek veren onca insana resmi bir açıklama borcu ve sorumluluğu var.”

Konunun önemi ve denizciliğimizin“hal-i pür-melalini”(kederli durumunu) göstermesi açısından amatör denizcilik kurumları/sorunları ile ilgili olan iki yazı hakkındaki özeti biraz geniş tutacağım. Aslında iki yazı da kurumların sportif yönüyle ilgiliydi; biri eski bir yazı vesilesiyle komodorluğu gündeme getirirken, Spor Politikası, ADF, TYF, Kulüpler, Gruplar ve Reis Evi yazısı Paris Olimpiyatları ve yerel seçimler öncesinde genel olarak Türkiye’de spor yönetiminin geçmişini, sporla ilgili trajik tabloyu ve özel olarak da devletin amatör-sportif denizcilik politikasını irdeliyordu. Yazıda amatör-sportif denizciliğin profesyonel denizciliğin dümensuyundaki “içe dönük” durumu sorgulanıp, farklı fikirlerin ortaya çıkıp/gelişmesini sağlayabilecek tartışma ortamlarından/mekânlarından söz edilip, sorunların aşılması için yol gösterici olabilecek “geniş katılımlı denizci insiyatiflerinin” geçmişten-günümüze örnekleri değerlendirilmiş; Türk Olimpizminin en saygın isimlerinden” Burhan Felek’in, sporumuzun çıkmazına işaret eden “Türkiye sporuna yapılan en büyük kötülük önce parti, sonra devletin ona el koymasıdır” sözlerine yer verilmişti. “Günümüzde de artarak süren, spora yapılmış bu kötülüğü ortadan kaldırmak, spordan uzaklaştırmak adına, diğer spor dallarına da örnek olacak şekilde  yeni bir amatör-sportif denizcilik anlayışı için” açık, geniş katılımlı, şeffaf, denetime açık denizci insiyatifleri ile yeni yol ve yöntemler bulabilmek, akıntıya uygun dümen kullanmaktan vazgeçmek üzere birbirimizi teşvik etmenin, gecikmeden denize açılmanın vaktidir” dileğimize yönelik yazıları yeni yılda da sürdürmeye çalışacağız.

Anonim Denizcilik Sözlüğü

Kitapların Erişime Açılması

Daha önce birkaç kez yazdığım ama çeşitli nedenlerle bir türlü yapamadığımız ADEK/Amatör Denizci Elkitabı ve KMT/Kısa Mesafe Telsiz Elkitabı’nın ya da özet (Mini-ADEK, Mini-KMT) versiyonlarının basılı/satışta olan nüshalarının yanında kişisel kullanım amaçlı (ticari ve promosyon amaçlı kullanılamaz) serbest “erişime açılması” bu yıl gerçekleştirmek için çalışacağım. Ayrıca ismi bilinmeyen bir gemiadamı tarafından 1980-84 arasında elyazısıyla yazılmış, “Anonim Denizcilik Sözlüğü” adını verdiğimiz, “isimsiz denizcilerin/gemiadamlarının anısına” adadığımız elyazması sözlüğü teknik sorunlarını hallederek hikâyesiyle birlikte Şubat 2025’te pdf formatında siteye yüklemek istiyorum.

Dilerim hepsini yapabiliriz.

Güzel bir yıl dileğiyle yeni yılda deryamız, deniziniz ve rüzgârınız özlediğiniz gibi olsun…

2024’te yayımlanan yazıların tarih/yayım sırasına göre listesi ve linkleri:  

Yeni Yıl Mesajı (2024) / (Ocak 2024)

1) Motorda Su Yanlış Yolu Seçince / Michael Herrmann, çeviren Âli San (Sunuş: Ufak Bir İhmal, Ağır Sonuç / Âli San)(Ocak 2024)

2) Yelken Kulüplerinde Komodorluk Müessesesi Faruk Birgen (Sunuş: Denizcilik faaliyetleri ile sosyal faaliyetler arasında sıkışan Komodorluk / Sezar Atmaca) (Şubat 2024)

3) Spor Politikası, ADF, TYF, Kulüpler, Gruplar ve Reis Evi / (Mart 2024)

4) Amatör Denizcilikle İlgili Bir Üniversite Araştırmasının Hali / (Nisan 2024)

5) Yayıncılık Adına Bir Vurdumduymazlık Örneği: Amatör ve Deniz / (Mayıs 2024)

6) Amatör Denizcilerin Sembol İsimleri: Sadun ve Oda Boro’nun Anısına / (Haziran 2024)

7) Kartal Römorkörünün Bitmeyen Hikâyesi ve Cevap Bekleyen Sorular / (Temmuz 2024)

8) Eski Denizcilik Kitaplarının “İçi Zedelenmiş / Boşaltılmış” Yeni Baskıları / (Temmuz 2024)

9) Denizcilik Terimlerinden Argoya Geçen Söz Varlığı / Zahide Parlar (Sunuş: Denizci Argosu / Sezar Atmaca) (Yazarın izniyle, Ağustos 2024)

10) Klasik Tekne Tutkunu M. Cem Gür’ün Anısına… 1957’de Kayda Geçmiş Yirmi Dört Ahşap Tekne Çizimi / (Eylül 2024)

11) “Eski Denizcilik Dergileri Dizini” Serisi Hakkında / (Ekim 2024)

12) Eski Denizcilik Dergileri Dizini I Liman Mecmuası (Mayıs 1927- Kasım 1927) / Murat Koraltürk (Yazarın izniyle, Ekim 2024)

13) Eski Denizcilik Dergileri Dizini II : Av ve Deniz (Eylül 1945- Nisan 1948) / “Memleketimizde Amatör Yelkencilik Nasıl Başladı? (Kasım 2024)

14) Eski Denizcilik Dergileri Dizini III : Yurtta ve Dünyada Av ve Deniz Sporları (Eylül 1948- Nisan 1954?) / “Memleketimizde Amatör Yelkenciliğin İlk Günlerine Ait Hatıralar” / (Aralık 2024)


Ayrıca bkz. “Yeni Bir Amatör Sportif Denizcilik Anlayışı İçin” ; Yeni Yıl Mesajı (2024)

Similar Posts

  • Site Duyurusu Metni

    ———- Forwarded message ———Gönderen: Sezar Atmaca <sezaratmaca@gmail.com>Date: 8 Kas 2021 Pzt, 16:05Subject: https://denizciningunlugu.orgTo: Denize/denizciliğe ilgi duyanlara Denizinizin ve rüzgârınızın özlediğiniz gibi olması dileğiyle merhaba.  Yaklaşık yirmi yıldır gerek amatör-sportif denizcilikle ilgili konularda, gerekse devletin bu konudaki uygulamaları/yaklaşımları hakkında birçok yazı yazdım. Yazılar denizcilik eğitimi, dili, kültürü, yayınları, mevzuatı üzerine yoğunlaştı, karşılaştırmalar yaparak dünyadaki yerimizi anlamaya/vurgulamaya çalıştım. Yazdıklarım yapılanların anlamını…

  • |

    Amatör Denizciler İçin Sınav Soru Bankası

    Amatör Denizci ve Kısa Mesafe Telsiz (KMT) Belgesi sınavı yapma/düzenleme yetkisi ADF/Amatör Denizcilik Federasyonu’nda iken (2005-2013) çevrimiçi (on-line) sınavlar için gerekli sınav soru bankasını ADF eğitmeni Tunç Tokay’la birlikte hazırlamıştık. Soruların kaynağı ADEK/Amatör Denizci Elkitabı ve Kısa Mesafe Telsiz Elkitabı’ydı.

    Soruların hazırlanmasında sevgili arkadaşım Tunç Tokay’ın emeği benden çoktur, özellikle çizimlerin hazırlanmasında ve seyir/navigasyon sorularında. Prof. Dr. İrfan Papila ve Âli San kendi bölümleriyle ilgili sorulara katkı yapmışlardı. Teoman Arsay abimiz de bazı bölüm sorularını tekrar gözden geçirmişti.

    Hazırladığımız soru bankasından seçtiğimiz soruları bölümler halinde yayımladıkça ADEK ve KMT SORU BANKASI dosyasına pdf olarak ekleyeceğiz.

    ADEK/Amatör Denizci Elkitabı ve Kısa Mesafe Telsiz Elkitabı  başta olmak üzere ilgili kitapları/kaynakları ve bildiklerinizi kullanarak cevaplar üzerine düşünmeyi/sorgulamayı teşvik için şimdilik cevap anahtarı yayımlanmayacak.

    Amatör denizci eğitimiyle/sınavlarıyla/sorularıyla ilgili birçok yazı yazmış bu konulardaki gidişatı eleştirip, hataları/yanlışları göstermeye çalışmıştım. Belge/eğitim zorunluluğu yerine öğrenmenin teşvik edilmesi gerektiğini ileri süren ya da bakanlığın ADES/Amatör Denizci Eğitim Sistemi’nin (daha sonra ADED) ve sorularının sığlığını/hatalarını ve bugün gelinen noktayı örnekleyen yazılar gibi. Bu konularla ilgilenenler aşağıdaki yazılara bakabilirler.

    •ADES /Amatör Denizci Eğitim Sistemi’nin Dünü ve Bugünü… (2014/Ekim 2021)

    •Belge/Eğitim Zorunluluğu Yerine Öğrenmeyi Teşvik… – Denizcinin Günlüğü (2014/Şubat 2014)

    •Amatör Denizciler İçin Yeni “Sınav/Eğitim veya Vesayet” Sistemi / Sezar Atmaca (Ocak 2023)

    •TYF/Türkiye Yelken Federasyonu’nun ADB Uygulama Eğitimi Programı: “RECAP ve DEBRIEF” / Sezar Atmaca (Mayıs 2023)

    •Spor Politikası, ADF, TYF, Kulüpler, Gruplar ve Reis Evi / Sezar Atmaca (Mart 2024)

  • | |

    Kitâb-ı Bahriyye’nin Üçüncü Versiyonu “Seyyid Nuh’un Deniz Kitâbı” Hakkında

    Pîrî Reis’in (1470-1553) Bahriye’si (Kitâb-ı Bahriyye) özellikle haritalarıyla birçok Osmanlı coğrafya eserine kaynaklık etmiş, model oluşturmuştur.

    İlk versiyonu (telifi) 1521, ikinci versiyonu ise 1526’da kayda geçen Bahriye’nin günümüzde bilinen 44 kopyasının 16’sı yurtdışında bulunuyor. 2013’te yapılan bir Sotheby’s müzayedesinde 1718 tarihli 121 haritalı Bahriye yazmasının 325.500 sterline satıldığı biliniyor.

    Akdeniz ve Ege kıyılarının atlası niteliğindeki Bahriye’de denizcilikle ilgili demir yerleri, sığlıklar, yerleşim yerleri gibi bilgiler yanında sınırlar, sosyal hayat, coğrafya, bitki örtüsü, su ve benzeri kaynaklar hakkında da birçok farklı bilgi yer alır. Anlatımı Gelibolu’da başlayıp-biten Bahriye kopyalarının bazısında sadece metin (şiir/düzyazı), bir bölümünde hem metin hem de harita vardır. Şiir (nazım) kısımlarını Seyyid Murâdî’nin hazırladığı yazmaların ilk versiyonlarında en fazla 134 harita yer alırken, kapsamı daha geliştirilmiş ikinci versiyonlarında (örneğin Ayasofya yazmasında) 223 harita yer alır.

    Orijinali bulunamayan bu yazma eserin bilinen en eski nüsha tarihi ise 1544. Gemi reisleri veya ilgili (mevki sahibi) kişiler için kopya edilerek çoğaltılan Bahriye nüshalarına bu kopyalamalarda Pîrî Reis’in çizmediği yerler de eklenmiştir.

    Bunlardan biri de üçüncü versiyon Bahriye kopyası sayılan, Seyyid Nuh adında bir denizcinin düzenlediği  Deniz Kitâbı’dır. Seyyid Nuh’un bu kitabına ilk kez F. Babinger, Imago Mundi XI’deki (Leiden 1955, s. 180-182) “Seyyid Nuh and his Turkish Sailing Handbook” makalesinde değinmiştir. 1648-1650 yılları arasında kaleme alındığı tahmin edilen bu eserin bilinen tek nüshası Bologna’daki üniversite kütüphanesinde Luigi Ferdinando Marsigli’nin Arapça-Türkçe-Farsça yazmalar bulunduran “Şark Eserleri Koleksiyonu’nda (Biblioteca Universitaria di Bologna, Manoscritti Arabi) yer almaktadır. F. Babinger’in belirttiği gibi bu elyazması “türünün tek örneğidir ve başka hiçbir yerde saptanamamıştır.”
    Elyazması 1966’da tıpkıbasım olarak Der See-Atlas des Sejjid Nûh (Seyyid Nuh’un Deniz Atlası) adıyla yayımlanmıştır.

  • |

    İskenderiye Limanı’na Kırlangıçtan Bakmak

    Sosyoloji ve kamu yönetimi alanındaki akademi serüvenini sona erdirdikten sonra coğrafya, doğabilim ve yolculuk yazınına yönelen Ömer Bozkurt hocayı denizciler daha çok bu alandaki yazına katkılarıyla ve “gezginlik yer küreyi, doğayı sevmektir” diyen yönüyle tanırlar/bilirler.

    Şileple, yük/posta/araştırma gemileriyle, kabasorta armalı yelkenliyle yaptığı en ücra köşelere dek uzanan yolculukları hakkındaki yazıları/kitapları/çevirileri, çektiği fotoğraflar Türkçedeki en özgün örneklerdendir.

    Bozkurt, konforun, rahatın değil, gerçek bir deniz/denizci ortamında yapılan gemi yolculuklarının peşindedir. Gemiyle yolculuğun tarihsel gelişimini/değişimini anlattığı “Gemiyle Yolculuk” yazısında şileple yolculuğun farkını vurgular:  “… deniz yolculuğu artık çoğunlukla deniz eğlence gezisine dönüşmüştür. Deniz gezisi için değil de, bir yerden bir yere gitmek ve bunu mümkün olduğunca gerçek bir deniz ve denizci ortamında yapmak için günümüzde tek yol şileple yolculuk gibi görünüyor.”

    Enis Batur, Ömer Bozkurt’un Kutup Toprağı Svalbard’ayaptığı yolculuğu anlattığı Soğuk Kıyıları kitabını “konforlu gezmen izlenimleri peşindeki okuru en hafifinden dürtükleyecek içeriği ve üslubuyla” Türkçedeki en özgün örneklerden biri olarak değerlendirir: “Alışveriş haritasına, tumturaklı yemek mönülerine, çılgınca(!) eğlenme ritüellerine yer tanımayan bir keşif gözlem seyir defteri.”

    Yolculuk yaptığı gemilerdeki hayatı komuta merkezinden, köprüden izleyerek, mürettebatın günlük yaşamından, profesyonel denizcilerin dünyasından değerli kesitler aktarır, en ücra köşelerde çektiği fotoğrafları sunar bize. Çevirilerine adeta kitabı zenginleştiren kapsamlı ve mükemmel sunuşlar yazar.

    Ömer Bozkurt hocanın denizcilikle ilgili yazdığı ve çevirdiği kitapları yazı sonuna ekledim ama diğer kitapları, kitap incelemeleri, yolculuk yazıları, klasik müzik tutkusu, fotoğrafları, fotoğraf sergileri -ki kitaplarındaki/makalelerindeki fotoğrafları kendisi çeker- akademik kariyeri hakkında bilgi edinmek isteyenler yazarın kişisel sitesini (www.omerbozkurt.com) ziyaret edebilir.

    Yaklaşık 10 yıl önce, 2016’da gemiyle yaptığı bir Doğu Akdeniz yolculuğundan tadımlık bir bölüm. Katkısı için değerli dostumuz Ömer Bozkurt hocaya teşekkürlerimizle.

  • |

    Eski Denizcilik Dergileri Dizini IV: Denizatı Dergisi Bibliyografyasından Seçmeler (1986-1994)

    Denizatı dergisi hakkında / Sezar Atmaca

    Denizle ilişkisi iş-meslek ilişkisi olan profesyonel denizcilerin dergilerinden biri olan Denizatı dergisi günümüzde dijital olarak yayımlanıyor. Derginin ilk sayısı hakkında bir kayıt bulamadım ancak derginin son sayısında yer alan bilgiye göre “Denizatı dergisinin geçmişi İTÜ Denizcilik Fakültesi (eski YDO) Mezunları Derneği’nin (İTÜ DEFAMED) kuruluş yılı olan 1949’a kadar uzanıyor.”

    Ağustos 1949’da “Yüksek Denizcilik Okulu Mezunları Cemiyeti” adıyla kurulan derneğin yayın organı olarak yayınını uzun yıllar sürdüren derginin son iki sayısı ise dijital olarak yayımlanmış (Bahar 2023, sayı 1 / Kış 2024 sayı 2)*.

    Denizatı dergisinin 9 yıllık dönemini (1986-1994) kapsayan bibliyografya derginin Ocak 1995 sayısının eki olarak verilmiş. Konulara ve yazar adlarına göre yapılmış iki bölümden oluşan bibliyografyayı M. Şeref Baba, Esra Biçen, Işıl Güler hazırlamış.

    İlgilenebileceğimiz, kulak kabartabileceğimiz konular veya içeriğini bilmesek de ilginç başlıkları seçmeye çalıştım ama dizerken gözümden kaçan yazılar da olabilir. Bibliyografyada yazıların yer aldığı dergilerin sayfa numaraları varsa da dergi sayılarını belirtmekle yetindim, konu başlıklarına göre yapılan sıralamayı esas aldım. 

    Bu bibliyografyayı paylaştığı için Murat Koraltürk’e teşekkürlerimizle.

  • |

    Güvertenizi Baştan Kıça Kontrol Edin…

    Güvertede, her an iç içe olduğumuz ve kullandığımız donanıma ve teçhizata acaba hak ettikleri ilgiyi gösteriyor muyuz? Bastığımız zemini, tutamakları, puntelleri, makaraları, tavan kapaklarını, güvertedeki kabloları, vinçleri, emniyet teçhizatını, halatları, yelken arabalarını, bağlantı yerlerini… kontrol ederken nelere dikkat etmeliyiz? Karşılaşılan problemleri nasıl çözebiliriz?

    Siz de aşağıdaki listeye göre teknenize bu gözle bir bakın bakalım, acaba sonuçlar ne olacak?
    Practical Boat Owner , Skipper’s Handbook (Reislerin Elkitabı) PBO, 2014 ve Tekne Bakımı Elkitabı, Andrew Simpson (çev. Doğan Çelen) ADF Yayınları 2014, kitaplarından faydalanarak derlenmiştir.  Çeviriler Doğan Çelen, derleme Sezar Atmaca.